Ostatni raz Linuksa używałem przez dłuższy czas kilkanaście lat temu z różnym skutkiem 🙂 Było ciężko i było też i lekko jak mawiał mój dawny znajomy. Niedawno za sprawą mojego NASa i linuksowej dystrybucji OpenMediaVault wróciłem trochę do zabawy w tym systemie. Dużo z pewnością zmieniło się na lepsze, stąd postanowiłem sobie przypomnieć co i jak w Linuksie. Poszedłem krok do przodu i zainstalowałem Linux Mint na starszym laptopie i tak powróciła moje przygoda w konsoli / terminalu.
Jakie podstawowe komendy konsoli Linuksa ? / Linux terminal basic commands

Tux
Zakładam, że podobnych poradników dla początkujących użytkowników Linuksa jest wiele, postanowiłem napisać swój także dla siebie na teraz i na przyszłość. Ten wpis chcę cały czas rozbudowywać o kolejne komendy w miarę ich poznawania.
- apt install [nazwa aplikacji] – instalacja oprogramowania
- apt remove [nazwa aplikacji] – deinstalacja / usuwanie oprogramowania
- cat [nazwa pliku] – wyświetla zawartość pliku
- cd [nazwa katalogu] – change directory / dir – zmiana katalogu
- clear – czyści terminal, wyświetlane informacje / treść
- cp [nazwa pliku]/[nazwa katalogu] – copy – kopiuje pliki / katalogi
- date – data systemowa
- grep [wzorzec] [plik] – wyszukuje ciąg znaków np. w podanym pliku
- less – (np. cat readme.txt | less) ogranicza wyświetlanie długich ciągów znaków np. plików do jednego ekranu
- lsblk – lista blokowa wszystkich dostępnych urządzeń i partycji
- ls – list – listing katalogów i plików znajdujących się w aktualnej lokalizacji
- man [komenda] – manual / instrukcja obsługi
- mkdir [nazwa katalogu] – make directory / dir – tworzy katalog
- mount – montowanie urządzeń
- mv [nazwa pliku]/[nazwa katalogu] – move – przenosi pliki / katalogi
- passwd – zmiana hasła
- pwd – aktualna ścieżka
- rm [nazwa pliku]/[nazwa katalogu] – remove – usuwa plik / katalog wraz z zawartością
- rmdir [nazwa katalogu] – remove directory / dir – usuwa katalog
- sudo – czasowe podniesienie uprawnień potrzebne np. przy instalacji czy konfiguracji aplikacji / systemu Linuks
- top – lista uruchomionych procesów wraz procentową zajętością zasobów systemowych
- touch [nazwa pliku] – tworzy pusty plik jeśli takowego nie ma, jeżeli istnieje aktualizuje jego datę bez innych dodatkowych zmian
- whoami – kim jestem ? Wyświetla podstawowe informację o obecnie zalogowanym użytkowniku, jego nazwę / login
- sudo dmidecode –type 17 | awk '/Size:|Speed:|Configured Memory Speed:/’ – wyświetla szybkość pamięci RAM
- sudo apt install s-tui – instalacja stress testu s-tui

6 komentarzy
Frank · 16 sierpnia 2026 o 12:43
rm to remowe (USUŃ) a nie rename (zmień nazwę). Komenda POMIJA KOSZ i NIE PYTA CZY NA PEWNO.
mgr Bartłomiej_Speth · 16 sierpnia 2026 o 13:31
Dzięki, poprawiłem 🙂
Steam Machine - powrót PC-konsoli od Valve. Czy zmieni oblicze gamingu? - LepszySerwis.pl - Serwis komputerowy Poznań · 13 listopada 2025 o 17:45
[…] Deck udowodnił, że Linux w gamingu nie tylko ma sens, ale może działać lepiej, stabilniej i szybciej niż wiele […]
Jak automatycznie zmieniać tapetę w Linux Mint o określonej godzinie - LepszySerwis.pl - Serwis komputerowy Poznań · 16 sierpnia 2026 o 13:22
[…] rozwiązanie jest bardzo proste, ale daje ciekawy efekt. Linux Mint z Cinnamon może automatycznie zmieniać charakter pulpitu zależnie od pory dnia bez […]
Intel Core i7-3940XM w ThinkPadzie T420i - jak uruchomiłem 55-watowego Ivy Bridge dzięki Coreboot - LepszySerwis.pl - Serwis komputerowy Poznań · 25 sierpnia 2026 o 21:27
[…] Linux pozwala sterować limitami mocy procesora za pomocą interfejsu powercap. […]
SeaBIOS czy EDK2 w Coreboot? Test obu payloadów na ThinkPadzie T420i - LepszySerwis.pl - Serwis komputerowy Poznań · 23 września 2026 o 08:23
[…] Full HD IPS, Ivy Bridge, SSD, nowa karta sieciowa i współczesna dystrybucja Linuksa sprawiają, że komputer jest dziś czymś pomiędzy klasycznym ThinkPadem a nadal praktycznym […]