THT (Through-Hole Technology) to technologia montażu elementów elektronicznych polegająca na przeprowadzaniu wyprowadzeń komponentów przez otwory wykonane w płytce drukowanej (PCB) i lutowaniu ich po przeciwnej stronie laminatu. Przez wiele lat była to podstawowa metoda produkcji urządzeń elektronicznych, zanim została w dużej mierze zastąpiona przez technologię SMD.
Mimo dominacji montażu powierzchniowego, THT nadal jest stosowane w wielu urządzeniach wymagających wysokiej wytrzymałości mechanicznej lub pracy z dużymi prądami.
Jak działa technologia THT
Elementy przeznaczone do montażu THT posiadają metalowe wyprowadzenia, które przechodzą przez specjalnie przygotowane otwory w płytce drukowanej.
Proces montażu wygląda następująco:
- element zostaje umieszczony w otworach PCB,
- wyprowadzenia przechodzą na drugą stronę płytki,
- następuje lutowanie,
- nadmiar wyprowadzeń jest przycinany.
Takie połączenie zapewnia bardzo dobre mocowanie mechaniczne komponentów.
Historia THT
Technologia THT dominowała w elektronice od lat 50. do końca lat 80.
Można ją spotkać w:
- komputerach 8-bitowych,
- komputerach XT i AT,
- płytach głównych 286, 386 i 486,
- sprzęcie RTV,
- urządzeniach przemysłowych,
- elektronice wojskowej.
W latach 90. rozpoczęło się stopniowe przechodzenie na technologię SMD, jednak THT nie zniknęło całkowicie.
Typowe elementy THT
W technologii przewlekanej występują praktycznie wszystkie podstawowe komponenty elektroniczne.
Najczęściej spotykane są:
- rezystory,
- kondensatory,
- diody,
- tranzystory,
- układy scalone DIP,
- przekaźniki,
- złącza,
- bezpieczniki.
W starszych komputerach większość komponentów była montowana właśnie w technologii THT.
Popularne obudowy THT
DIP (Dual In-line Package)
Jedna z najbardziej charakterystycznych obudów układów scalonych.
Występowała między innymi w:
- procesorach,
- pamięciach ROM,
- pamięciach RAM,
- układach logicznych.
TO-220
Popularna obudowa stosowana dla:
- stabilizatorów napięcia,
- tranzystorów mocy,
- regulatorów zasilania.
TO-92
Niewielka obudowa używana głównie dla małych tranzystorów.
PGA
Stosowana m.in. w starszych procesorach Intel i AMD.
THT a SMD
Największa różnica pomiędzy tymi technologiami dotyczy sposobu montażu.
THT
- wyprowadzenia przechodzą przez otwory,
- większa wytrzymałość mechaniczna,
- łatwiejsze lutowanie ręczne,
- większe rozmiary komponentów.
SMD
- montaż bezpośrednio na powierzchni PCB,
- większa gęstość upakowania,
- łatwiejsza automatyzacja produkcji,
- mniejsze rozmiary elementów.
Współczesne urządzenia często wykorzystują obie technologie jednocześnie.
Zalety THT
Najważniejsze korzyści technologii przewlekanej to:
- bardzo mocne połączenie mechaniczne,
- łatwość ręcznego montażu,
- prostsze naprawy,
- większa odporność na naprężenia,
- dobra obsługa wysokich prądów i napięć.
Dlatego THT nadal znajduje zastosowanie w zasilaczach, elektronice przemysłowej oraz prototypowaniu.
Wady THT
Technologia przewlekana posiada również ograniczenia:
- większe rozmiary komponentów,
- konieczność wykonywania otworów w PCB,
- mniejsza gęstość upakowania,
- wyższe koszty produkcji masowej,
- trudniejsza automatyzacja montażu.
To właśnie te wady przyczyniły się do popularyzacji technologii SMD.
THT w retro hardware
Miłośnicy retro komputerów bardzo często mają do czynienia z elementami THT.
Można je znaleźć między innymi w:
- płytach głównych XT, AT i ATX z lat 80. i 90.,
- kartach ISA,
- kartach VLB,
- starszych kartach PCI,
- monitorach CRT,
- zasilaczach komputerowych.
Dzięki dużym rozmiarom elementów naprawa takiego sprzętu jest często znacznie łatwiejsza niż w nowoczesnej elektronice.
THT w elektronice współczesnej
Mimo dominacji SMD technologia THT nadal jest szeroko wykorzystywana w przypadku:
- gniazd i złączy,
- transformatorów,
- dużych kondensatorów elektrolitycznych,
- cewek i dławików,
- elementów dużej mocy.
W wielu urządzeniach komponenty te współpracują z układami SMD na tej samej płytce.
Choć technologia THT nie jest już dominującym sposobem montażu elektroniki, nadal pozostaje niezwykle ważna zarówno w produkcji urządzeń specjalistycznych, jak i w świecie retro hardware. Dzięki prostocie montażu, dużej wytrzymałości mechanicznej i łatwości napraw przez wiele dekad stanowiła fundament rozwoju elektroniki komputerowej i do dziś można ją znaleźć w wielu nowoczesnych konstrukcjach.
