FidoNet to jedna z największych i najważniejszych amatorskich sieci komputerowych działających przed erą powszechnego internetu. Powstała w 1984 roku i umożliwiała wymianę wiadomości, plików oraz informacji pomiędzy komputerami połączonymi za pomocą modemów telefonicznych. W czasach, gdy dostęp do internetu był ograniczony lub bardzo kosztowny, FidoNet pozwalał użytkownikom z całego świata komunikować się elektronicznie niemal tak samo jak dziś za pomocą poczty elektronicznej i forów internetowych.
Dla wielu entuzjastów komputerów w latach 80. i 90. FidoNet był pierwszym doświadczeniem globalnej komunikacji cyfrowej.
Historia FidoNet
Twórcą FidoNet był Tom Jennings, który opracował system umożliwiający automatyczną wymianę wiadomości pomiędzy komputerami wyposażonymi w modemy.
Pierwsze połączenie FidoNet uruchomiono w 1984 roku w Stanach Zjednoczonych. Sieć szybko zaczęła się rozrastać i już po kilku latach obejmowała tysiące systemów BBS na całym świecie.
W szczytowym okresie popularności FidoNet posiadał dziesiątki tysięcy węzłów działających w wielu krajach.
Jak działał FidoNet
W przeciwieństwie do współczesnego internetu użytkownicy nie byli stale połączeni z siecią.
Proces działania wyglądał następująco:
- użytkownik pozostawiał wiadomość na lokalnym BBS-ie,
- system zapisywał wiadomość w kolejce,
- w określonych godzinach komputer automatycznie nawiązywał połączenie telefoniczne z innym węzłem,
- wiadomości były przekazywane dalej,
- po kilku etapach trafiały do odbiorcy.
W praktyce przypominało to działanie elektronicznej poczty, ale realizowanej poprzez sieć modemów telefonicznych.
Struktura adresów FidoNet
Każdy węzeł sieci posiadał własny adres.
Typowy adres wyglądał tak:
2:480/124
Poszczególne elementy oznaczały:
- strefę (Zone),
- region lub sieć (Net),
- numer węzła (Node).
Dzięki temu możliwe było jednoznaczne identyfikowanie komputerów w globalnej sieci.
EchoMail – odpowiednik forów internetowych
Jedną z najważniejszych funkcji FidoNet był system EchoMail.
Były to grupy dyskusyjne poświęcone różnym tematom:
- komputerom,
- programowaniu,
- elektronice,
- grom,
- nauce,
- hobby.
Wiadomości były automatycznie rozsyłane pomiędzy węzłami FidoNet na całym świecie.
Można uznać EchoMail za przodka współczesnych forów internetowych, grup dyskusyjnych i serwisów społecznościowych.
NetMail – odpowiednik poczty elektronicznej
Drugą ważną usługą był NetMail.
Pozwalał on wysyłać prywatne wiadomości do konkretnych użytkowników sieci.
Działał podobnie do współczesnego e-maila, choć czas dostarczenia wiadomości mógł wynosić od kilku minut do nawet kilku dni, zależnie od trasy przesyłania danych.
FidoNet w Polsce
W Polsce FidoNet zdobył popularność na początku lat 90.
Polscy użytkownicy wykorzystywali go do:
- wymiany informacji technicznych,
- dyskusji komputerowych,
- komunikacji między miastami,
- pobierania oprogramowania,
- poznawania ludzi o podobnych zainteresowaniach.
Dla wielu osób był to pierwszy kontakt z międzynarodową społecznością komputerową.
Koszty działania
Ciekawostką jest fakt, że FidoNet był projektowany tak, aby minimalizować koszty połączeń telefonicznych.
Węzły zwykle wymieniały dane:
- nocą,
- w godzinach tańszych taryf telefonicznych,
- automatycznie bez udziału użytkownika.
Dzięki temu możliwe było budowanie dużej sieci przy stosunkowo niewielkich kosztach.
FidoNet a internet
W połowie lat 90. internet zaczął stopniowo wypierać FidoNet.
Powody były oczywiste:
- szybsza komunikacja,
- stałe połączenie z siecią,
- łatwiejszy dostęp do informacji,
- rozwój poczty elektronicznej,
- pojawienie się stron WWW.
Mimo to FidoNet działał jeszcze przez wiele lat, a niektóre węzły funkcjonują nawet współcześnie.
Znaczenie historyczne
FidoNet miał ogromny wpływ na rozwój komunikacji elektronicznej.
To właśnie dzięki niemu wielu użytkowników po raz pierwszy poznało:
- pocztę elektroniczną,
- grupy dyskusyjne,
- społeczności online,
- komunikację międzynarodową,
- kulturę wymiany informacji w sieci.
Wiele idei obecnych dziś w internecie powstało lub zostało spopularyzowanych właśnie przez FidoNet.
FidoNet był globalną siecią komputerową działającą za pośrednictwem modemów telefonicznych i systemów BBS. Umożliwiał wymianę wiadomości, udział w grupach dyskusyjnych oraz komunikację pomiędzy użytkownikami na całym świecie jeszcze przed upowszechnieniem internetu. Dla wielu entuzjastów komputerów stanowił pierwsze doświadczenie komunikacji online i odegrał ważną rolę w rozwoju cyfrowych społeczności, które dziś są nieodłącznym elementem internetu.
