Początek lat 90. był bardzo ciekawym okresem dla komputerów PC. W czasach procesorów 80286 i 80386 wiele komputerów nie dawało możliwości łatwej modernizacji. Dotyczyło to szczególnie:
- laptopów,
- komputerów przemysłowych,
- luggable PC,
- systemów embedded,
- oraz różnych konstrukcji OEM.
Wymiana całej płyty głównej często była niemożliwa albo po prostu nieopłacalna. Właśnie dlatego ogromną popularność zdobyły wtedy różnego rodzaju CPU upgrade, czyli ulepszenia procesora pozwalające znacząco przyspieszyć komputer bez przebudowy całej platformy.
Jednym z takich bardzo tajemniczych rozwiązań jest PC Booster LUXUS – niezwykle rzadki upgrade CPU dla komputerów klasy 286.
Co ciekawe, internet praktycznie nie dokumentuje tego modelu. Bardzo trudno znaleźć:
- archiwalne reklamy,
- dokumentację,
- katalogi,
- datasheety,
- a nawet dobre zdjęcia samego układu.
Dlatego postanowiłem dokładnie przeanalizować swój egzemplarz.
PC Booster LUXUS – upgrade CPU dla komputerów 286
Na pierwszy rzut oka układ wygląda jak zwykły procesor w obudowie PLCC. Jednak po bliższej analizie okazuje się, że mamy do czynienia z czymś dużo ciekawszym.
Na naklejce znajdują się oznaczenia:
- PC Booster
- CPU Upgrade
- Made in USA
- LUXUS
Sam napis „CPU Upgrade” jest tutaj bardzo istotny. Dziś wiele osób mogłoby uznać, że chodzi o:
- dodatkową kartę,
- moduł rozszerzeń,
- albo cache accelerator.
W praktyce jednak na początku lat 90. określenie CPU Upgrade często oznaczało po prostu szybszy procesor przeznaczony do wymiany istniejącego CPU.
I właśnie dokładnie tak wygląda sytuacja tutaj.
Układ instalowany jest bezpośrednio w miejsce oryginalnego procesora 286 i komputer działa poprawnie bez żadnych dodatkowych adapterów czy elektroniki.
To bardzo ważna obserwacja, ponieważ wiele akceleratorów z epoki:
- wymagało dodatkowych płytek,
- posiadało własny cache SRAM,
- wykorzystywało adaptery,
- lub potrzebowało specjalnej konfiguracji.
Tutaj sytuacja wygląda dużo prościej. W praktyce PC Booster zachowuje się jak pełnoprawny procesor zgodny z 80286.
Test praktyczny – układ działa jako pełnoprawny procesor 286
Najważniejsza obserwacja jest bardzo prosta:
układ działa dokładnie jak normalny procesor 286.
W praktyce wyglądało to tak:
- wyjęty został oryginalny CPU 286,
- PC Booster LUXUS został włożony bezpośrednio do socketu PLCC,
- komputer uruchomił się poprawnie,
- BIOS startował normalnie,
- system działał stabilnie.
To praktycznie wyklucza scenariusz, w którym byłby to:
- zwykły kontroler,
- cache module,
- dodatkowy akcelerator,
- czy pomocnicza logika.
Wszystko wskazuje na to, że mamy do czynienia z pełnoprawnym procesorem kompatybilnym z architekturą 80286.
I właśnie to jest najciekawsze w całej historii tego układu.
Na pierwszy rzut oka wygląda on dość tajemniczo:
- brak klasycznego logo Intel,
- brak oznaczeń AMD,
- brak nazwy Harris,
- nietypowe nadruki,
- marketingowa naklejka.
A mimo to komputer traktuje go dokładnie jak zwykły CPU.
To bardzo dobrze pokazuje realia rynku komputerowego początku lat 90., gdzie wiele mniejszych firm:
- kupowało gotowe układy,
- tworzyło własny branding,
- sprzedawało procesory pod własnymi nazwami,
- albo integrowało różne technologie w postaci aftermarketowych upgrade kitów.
PLCC68 – charakterystyczna obudowa procesorów 286
Układ wykorzystuje obudowę typu PLCC68.
Był to bardzo popularny format dla procesorów 286 stosowanych w:
- laptopach,
- luggable PC,
- komputerach przemysłowych,
- oraz konstrukcjach embedded.
W przeciwieństwie do klasycznych desktopowych 286 w obudowach PGA, wersje PLCC były:
- bardziej kompaktowe,
- łatwiejsze do montażu,
- lepiej nadawały się do urządzeń przenośnych,
- oraz umożliwiały projektowanie mniejszych płyt głównych.
W latach 80. i 90. producenci komputerów bardzo często wybierali właśnie PLCC dla:
- notebooków,
- komputerów transportowych,
- terminali przemysłowych,
- oraz luggable PC.
To również bardzo dobrze pasuje do zastosowań tego typu CPU upgrade.
Co ciekawe, wiele takich komputerów było dziś praktycznie zapomnianych, a ich modernizacja bywa bardzo trudna. Właśnie dlatego różnego rodzaju szybkie procesory 286 w obudowach PLCC były wtedy bardzo atrakcyjnym rozwiązaniem.
Oznaczenia po zdjęciu naklejki
Po usunięciu naklejki ukazały się właściwe oznaczenia producentów.
Góra układu
- Kelly Micro Systems
- A45GU2/N-02
- ©1992
- 25MHz
- 9334
Spód układu
- MicroModule Systems
- 57-AUS02-02-A02
- 9335
To bardzo interesujące oznaczenia, ponieważ wskazują na udział dwóch różnych firm:
- Kelly Micro Systems,
- oraz MicroModule Systems.
Najbardziej logiczny scenariusz wygląda następująco:
- Kelly Micro Systems odpowiadało za sam układ CPU lub jego projekt,
- MicroModule Systems sprzedawało gotowy produkt jako CPU Upgrade.
Bardzo możliwe, że:
- jedna firma odpowiadała za hardware,
- druga za integrację i sprzedaż,
- albo mieliśmy do czynienia z klasycznym OEM/rebrandingiem.
Takie praktyki były w tamtym okresie bardzo popularne.
Co oznaczają kody 9334 i 9335
W elektronice z lat 80. i 90. bardzo często stosowano oznaczenia typu YYWW:
- YY – rok produkcji,
- WW – tydzień produkcji.
W tym przypadku:
- 9334 oznacza 34 tydzień 1993 roku,
- 9335 oznacza 35 tydzień 1993 roku.
Oznacza to, że układ został wyprodukowany w drugiej połowie 1993 roku, mimo że sam projekt pochodził z 1992 roku.
To bardzo dobrze pasuje do realiów rynku komputerowego tamtego okresu. Często:
- projekt powstawał wcześniej,
- a późniejsze rewizje produkowano jeszcze przez kilka lat.
25 MHz – praktycznie maksimum dla architektury 80286
Najbardziej rzucające się w oczy oznaczenie to oczywiście:
25MHz
I właśnie tutaj robi się bardzo ciekawie historycznie.
Typowe procesory 80286 pracowały z częstotliwościami:
- 6 MHz,
- 8 MHz,
- 10 MHz,
- 12 MHz,
- 16 MHz.
Późniejsze i znacznie szybsze modele osiągały:
- 20 MHz,
- 25 MHz.
I właśnie 25 MHz było praktycznie najwyższym standardowym taktowaniem osiąganym przez architekturę 80286.
Warto pamiętać, że w tamtym czasie różnica pomiędzy:
- 12 MHz,
- 16 MHz,
- a 25 MHz
była naprawdę odczuwalna.
Dotyczyło to szczególnie:
- DOS-u,
- Windows 3.x,
- kompilatorów,
- arkuszy kalkulacyjnych,
- programów CAD,
- oraz pierwszych bardziej wymagających gier.
Dla użytkownika laptopa lub luggable PC taka modernizacja mogła oznaczać zauważalnie szybszą pracę bez wymiany całego komputera.
Tak szybkie układy trafiały głównie do:
- komputerów przemysłowych,
- systemów embedded,
- zaawansowanych laptopów,
- oraz specjalistycznych platform OEM.
Dlatego nazwa „LUXUS” zaczyna mieć tutaj dużo sensu marketingowego. Najprawdopodobniej oznaczała po prostu topowy lub premium wariant upgrade’u CPU.
Czy PC Booster LUXUS bazował na procesorze Harris 80C286?
To obecnie jedna z najbardziej prawdopodobnych teorii.
Wszystko wskazuje na to, że układ mógł bazować na szybkim CMOS-owym procesorze klasy Harris 80C286.
Procesory Harris były wtedy bardzo popularne, ponieważ:
- były energooszczędne,
- pracowały chłodniej od klasycznych układów Intela,
- osiągały wysokie częstotliwości,
- świetnie nadawały się do laptopów i systemów embedded.
I właśnie to bardzo dobrze pasuje do charakteru PC Booster LUXUS.
W latach 90. firmy bardzo często:
- kupowały gotowe CPU,
- usuwały oryginalne oznaczenia,
- nakładały własny branding,
- i sprzedawały je jako upgrade kit lub turbo CPU.
Dlatego dziś niezwykle trudno ustalić, co dokładnie znajduje się pod obudową takiego układu.
Oczywiście bez zdjęcia wnętrza układu lub dokumentacji technicznej nie da się tego potwierdzić w 100%, jednak:
- taktowanie 25 MHz,
- okres produkcji,
- zastosowanie,
- oraz charakter produktu
bardzo mocno wskazują właśnie na szybki CMOS-owy rdzeń klasy Harris 286.
MicroModule Systems i technologia MCM
Najciekawsze odkrycie pojawiło się podczas dalszego researchu dotyczącego firmy MicroModule Systems.
W dokumentacji dotyczącej technologii packagingu układów scalonych można znaleźć informację, że firma tworzyła kompaktowe upgrade’y CPU dla komputerów 286 wykorzystujące technologię MCM (Multi-Chip Module).
Opis wspomina wręcz o:
- upgrade’zie 286 do 486,
- zamkniętym w obudowie o rozmiarze standardowego procesora 286.
To niezwykle interesujące, ponieważ może oznaczać, że:
- pod obudową PC Booster LUXUS znajduje się więcej niż jeden układ,
- całość może być miniaturowym modułem wielochipowym,
- a nie klasycznym pojedynczym procesorem.
To tłumaczyłoby:
- obecność dwóch różnych firm,
- niestandardowe oznaczenia,
- brak klasycznego brandingu Intel/AMD/Harris,
- oraz bardzo niszowy charakter produktu.
W tamtym okresie technologia MCM była czymś bardzo zaawansowanym i stosunkowo drogim. Pozwalała:
- integrować wiele układów w jednej obudowie,
- zmniejszać rozmiary urządzeń,
- oraz budować bardzo nietypowe konstrukcje upgrade CPU.
Rynek CPU upgrade na początku lat 90.
Dziś modernizacja komputera wygląda zupełnie inaczej. Wymieniamy:
- procesor,
- płytę główną,
- pamięć RAM,
- często całą platformę.
Na początku lat 90. sytuacja wyglądała zupełnie inaczej.
Istniał wtedy ogromny rynek:
- turbo procesorów,
- CPU upgrade,
- aftermarketowych akceleratorów,
- oraz niestandardowych modułów przyspieszających stare komputery.
Swoje rozwiązania oferowały między innymi:
- Kingston,
- Evergreen,
- Intel,
- Cyrix,
- Texas Microsystems,
- oraz wiele mniejszych firm OEM.
Niektóre firmy tworzyły:
- upgrade’y 286 do 386,
- 386 do 486,
- procesory z własnym cache,
- rozwiązania z technologią clock doubling,
- a nawet moduły wykorzystujące kilka układów w jednej obudowie.
Był to bardzo dynamiczny i niezwykle kreatywny fragment historii komputerów PC.
PC Booster LUXUS jest dziś bardzo ciekawym przykładem właśnie tego rynku.
Dlaczego dziś ten układ jest tak rzadki
Najciekawsze jest to, że internet praktycznie nie zawiera informacji o tym modelu.
Nie udało się znaleźć:
- dokumentacji technicznej,
- instrukcji,
- reklam,
- benchmarków,
- katalogów sprzedażowych,
- ani nawet większej liczby zdjęć.
Najprawdopodobniej wynika to z kilku powodów:
- małe firmy OEM często znikały bardzo szybko,
- dokumentacja nigdy nie została zdigitalizowana,
- rynek aftermarketowych upgrade CPU praktycznie umarł wraz z nadejściem tanich komputerów 486,
- a wiele takich produktów było sprzedawanych lokalnie lub pod markami OEM.
Właśnie dlatego każdy zachowany egzemplarz jest dziś niezwykle ciekawym kawałkiem historii komputerów PC.
Po analizie oznaczeń, konstrukcji układu oraz praktycznych testach najbardziej prawdopodobnym scenariuszem wydaje się wykorzystanie szybkiego 25 MHz rdzenia kompatybilnego z architekturą 80286 – możliwe, że bazującego na rozwiązaniach klasy Harris CMOS 286 – sprzedawanego przez MicroModule Systems jako premium CPU upgrade dla komputerów 286.
0 komentarzy